Stara Wieś pod Siennem. Trzydzieści pięć osad i nazwiska ich mieszkańców

Wśród dziewiętnastowiecznych dokumentów dotyczących dóbr Sienno szczególną wartość ma rozbudowany opis majątku sporządzony na potrzeby jego przymusowej sprzedaży. Nie był to tekst krajoznawczy ani kronika parafialna. Urzędnik sądowy musiał możliwie dokładnie wyliczyć nieruchomości, grunty, zabudowania, prawa użytkowe, wyposażenie gospodarstw oraz osoby związane z zajętymi dobrami. Dzięki temu powstało źródło, które dziś pozwala zajrzeć do Starej Wsi niemal gospodarstwo po gospodarstwie.

Opis został ogłoszony między innymi w „Dzienniku Urzędowym Gubernii Radomskiej” w 1861 roku, a następnie powtórzony w warszawskim „Dzienniku Powszechnym” z 7 marca 1862 roku. Publikacje te nie są dwoma niezależnymi świadectwami, lecz kolejnymi drukami tego samego obwieszczenia. Najczytelniejszy tekst znajduje się na stronach 546–548 gubernialnego dziennika urzędowego.

Źródło powstałe podczas przymusowej sprzedaży

Zanim sięgniemy do opisu samej wsi, trzeba ustalić datę, do której odnosi się inwentarz. Obwieszczenie opublikowano dopiero po pewnym czasie, lecz zajęcia majątku dokonano w lipcu 1859 roku. Źródło rozpoczynało się następująco:

„Pisarz Trybunału Cywilnego Gubernii Radomskiej w Radomiu. Ogłasza: że na żądanie Wincentego Jordańskiego, Sędziego Pokoju Okręgu Sandomierskiego i jego małżonki Marjanny z Kopcieńskich, obojga właścicieli dóbr Żurawicy, w tychże dobrach Okręgu Sandomierskim zamieszkałych, w dniach 6 (18), 7 (19), 8 (20), 9 (21), 10 (22), 11 (23), 13 (25), 14 (26), 15 (27), 16 (28), 17 (29) Lipca 1859 r. zajęte zostały na sprzedaż:

Dobra ziemskie Sienno,
leżące w Okręgu Soleckim, Powiecie Opatowskim, Gubernii Radomskiej; a mianowicie:

W gminie Sienno”.

Oznacza to, że zawarte w dokumencie wiadomości przedstawiają stan stwierdzony podczas czynności prowadzonych w 1859 roku. Data druku – 1861 lub 1862 – nie może być automatycznie traktowana jako data sporządzenia wszystkich wykazów.

Dalszą część przeczytasz na stronie https://lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl/wakacyjne-piatki-z-dawna-prasa-5/