Gdzie kończy się profesjonalizm, a zaczyna mobbing? Nowe przepisy weszły w życie!

Czas czytania: 2 min.

Granica między wymagającym zarządzaniem a niedopuszczalnym nękaniem w miejscu pracy bywa niezwykle cienka. Wokół pojęcia mobbingu narosło wiele mitów – część osób każde pouczenie ze strony przełożonego traktuje jako atak, podczas gdy inni bagatelizują upokarzanie podwładnych, zasłaniając się „stylem zarządzania”. Temat ten zyskuje na znaczeniu zwłaszcza w obliczu niedawnych zmian prawnych.

Zgodnie z polskim Kodeksem pracy przełożony ma pełne prawo kontrolować jakość wykonywanych zadań, wyciągać konsekwencje i wymagać poprawy błędów. Jeśli szef wzywa pracownika na merytoryczną rozmowę, wskazuje konkretne uchybienia i prosi o większą staranność, mamy do czynienia z uzasadnioną krytyką przekazaną we właściwej formie. Taka sytuacja – nawet jeśli jest dla pracownika stresująca – nie stanowi mobbingu.

Sytuacja zmienia się diametralnie, gdy krytyka przestaje dotyczyć pracy, a zaczyna uderzać w człowieka. Publiczne ośmieszanie, podważanie kompetencji („Ty naprawdę do niczego się nie nadajesz!”), sarkazm czy systematyczne pomijanie i izolowanie od zespołu to działania, które wykraczają daleko poza ramy legalnego zarządzania. Jeśli zachowania te mają charakter uporczywy i długotrwały, mogą zostać oficjalnie zaklasyfikowane jako mobbing.

Co zmieniają nowe przepisy? (Stan od 5 listopada 2026 r.)

Znowelizowany art. 94³ Kodeksu pracy precyzuje dotychczasowe regulacje, kładąc nacisk na realia współczesnych miejsc pracy. Nowe przepisy wyraźnie akcentują kilka kluczowych kwestii:

• Legalna krytyka: Uzasadniona ocena pracy wyrażona we właściwej formie nigdy nie jest mobbingiem.

• Katalog zachowań: Mobbing to m.in. uporczywe poniżanie, ośmieszanie, zastraszanie oraz nieuzasadnione krytykowanie.

• Szeroki krąg sprawców: Sprawcą mobbingu może być nie tylko przełożony, ale również współpracownicy, a nawet podwładni czy grupy osób.

• Skala zjawiska: Pojedynczy konflikt, gorszy dzień szefa czy incydentalna kłótnia nie oznaczają automatycznie mobbingu, choć mogą naruszać inne prawa pracownicze.

Skuteczne zarządzanie bez przekraczania granic

Kluczem do zdrowej atmosfery w zespole jest zrozumienie prostej zasady: można wymagać skutecznie, nie poniżając. Przełożony nie ma obowiązku chwalić za każdą drobnostkę, ale ma bezwzględny obowiązek szanować godność swoich podwładnych. Zarządzanie oparte na strachu i presji psychicznej w dłuższej perspektywie niszczy nie tylko zaangażowanie pracowników, ale również efektywność całej organizacji.