Dane wrażliwe ponad połowy Polaków trafiły w ręce hakerów

W wyniku zorganizowanego cyberataku na firmę MyDr – kluczowego dostawcę oprogramowania dla tysięcy polskich przychodni i gabinetów lekarskich – doszło do wycieku danych blisko 19 milionów obywateli. Zagrożone są nie tylko numery PESEL czy numery telefonów, ale również wrażliwe dane o stanie zdrowia, historii leczenia i wystawionych receptach.

Firma MyDr stanowi zaplecze informatyczne dla ogromnej części polskiego systemu ochrony zdrowia. Pacjenci często nie zdają sobie nawet sprawy z jej istnienia, a to właśnie przez jej platformy przepływały miesięcznie miliony e-recept i zapisów na wizyty.

Łupem cyberprzestępców padło ponad 2 terabajty danych. Według ustaleń śledczych oraz resortu cyfryzacji ataku dokonano wykorzystując lukę w systemie oprogramowania i tzw. czynnik ludzki. Chociaż sprawcy działali z motywacji czysto finansowych (żądanie okupu), skutki zdarzenia uderzają bezpośrednio w prywatność i bezpieczeństwo finansowe co drugiego mieszkańca Polski.

Czym grozi wyciek takich informacji?

Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa ostrzegają, że skala wycieku stwarza absolutnie unikalne zagrożenie. Połączenie imienia, nazwiska, numeru PESEL, numeru telefonu oraz wiedzy o tym, w jakiej placówce i na co leczył się dany pacjent, daje przestępcom narzędzie idealne do przeprowadzenia tzw. ukierunkowanego phishingu (spear phishingu). Oszust podszywający się pod lekarza czy konsultanta medycznego może łatwo zdobyć zaufanie ofiary, wyłudzić dostęp do konta bankowego lub doprowadzić do zaciągnięcia pożyczki.

Służby państwowe, Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości oraz CERT Polska podjęły natychmiastowe działania operacyjne i monitorują sieci darknetu. Rząd zaapelował do obywateli o wzmożoną czujność oraz podjęcie natychmiastowych kroków ochronnych – na czele z zastrzeżeniem numeru PESEL.

Czym jest zastrzeżenie numeru PESEL i dlaczego jest tak ważne?

Zastrzeżenie numeru PESEL to darmowa, państwowa usługa, która chroni obywateli przed nieuprawnionym użyciem ich danych osobowych przez przestępców.

Gdy Twój PESEL jest zastrzeżony, instytucje finansowe i firmy (np. banki, firmy pożyczkowe, operatorzy telekomunikacyjni, notariusze) mają prawny obowiązek sprawdzenia stanu zastrzeżenia w rejestrze państwowym przed zawarciem umowy.

Dlaczego to takie ważne?

1. Ochrona przed wyłudzeniem kredytu lub pożyczki: Jeśli oszust spróbuje wziąć kredyt na Twoje dane, a bank sprawdzi, że PESEL jest zastrzeżony, instytucja musi odmówić udzielenia pożyczki. Jeśli tego nie zrobi i wyda pieniądze – nie będziesz odpowiadać za spłatę tego długu.

2. Blokada wyłudzenia duplikatu karty SIM: Przestępcy często próbują wyrobić tzw. klon karty SIM, aby przejmować kody SMS z banku. Operator ma obowiązek weryfikować zastrzeżenie PESEL-u.

3. Ochrona transakcji majątkowych: Zastrzeżenie utrudnia oszustom sprzedaż nieruchomości lub zaciągnięcie zobowiązań w Twoim imieniu u notariusza.

4. Pełna kontrola: Zastrzeżenie nie przeszkadza w codziennym życiu – w każdej chwili możesz bezpłatnie i natychmiastowo cofnąć zastrzeżenie (np. na czas podpisania nowej umowy o pracę czy zakupu telefonu na abonament), a potem ponownie je włączyć.

Jak zastrzec numer PESEL? (Krok po kroku)

Zastrzeżenia można dokonać na dwa szybkie sposoby – cyfrowo (w kilka sekund) lub tradycyjnie w urzędzie.

Metoda 1: Przez aplikację mObywatel (Najszybsza)

1. Otwórz aplikację mObywatel na swoim smartfonie i zaloguj się.

2. W menu głównym lub w zakładce Usługi wybierz opcję Zastrzeż PESEL.

3. Kliknij przycisk Zastrzeż PESEL i zatwierdź operację.

4. Twój PESEL jest chroniony natychmiastowo.

Metoda 2: Przez portal gov.pl (Komputer)

1. Wejdź na stronę gov.pl i wyszukaj usługę Zastrzeż numer PESEL.

2. Kliknij Zastrzeż PESEL i zaloguj się za pomocą Profilu Zaufanego, aplikacji mObywatel, e-Dowodu lub bankowości elektronicznej.

3. Wybierz opcję Zastrzeż PESEL.

Metoda 3: Osobiscie w urzędzie

1. Udaj się do dowolnego Urzędu Gminy lub Miasta (niezależnie od miejsca zamieszkania).

2. Złóż pisemny wniosek o zastrzeżenie numeru PESEL (formularz otrzymasz na miejscu).

3. Przedstaw dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport). Urzędnik od ręki wprowadzi zastrzeżenie do systemu.