Układ hamulcowy należy do tych podzespołów samochodu, których awaria zagraża bezpieczeństwu kierowcy, pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego. Wielu kierowców odkłada jednak diagnostykę do momentu, gdy objawy stają się wyraźne, mimo że pierwsze oznaki usterek można zauważyć na długo przed tym, zanim samochód zacznie zachowywać się nieprzewidywalnie na drodze. Więcej informacji o tym, jak przebiega diagnostyka, z jakich etapów składa się naprawa i ile może kosztować, można znaleźć na stronie serwisu samochodowego: https://doc-serwis.pl/services/naprawa-ukladu-hamulcowego. Poniżej przedstawiono pięć najczęstszych przyczyn awarii układu hamulcowego lub jego nieprawidłowego działania.
Zużycie klocków i tarcz hamulcowych, gdy części te wyczerpały już swój okres eksploatacji
Klocki i tarcze hamulcowe są elementami eksploatacyjnymi, które ulegają zużyciu w trakcie użytkowania. Im bardziej intensywny tryb jazdy, tym szybciej skraca się ich żywotność. W warunkach miejskich, przy ciągłych zatrzymaniach, klocki zużywają się znacznie szybciej niż podczas spokojnej jazdy poza miastem. Do przyspieszonego zużycia prowadzi również agresywny styl hamowania, systematyczne przeciążanie samochodu oraz stosowanie części zamiennych niskiej jakości.
Jak rozpoznać, że klocki hamulcowe lub tarcze wymagają wymiany:
- skrzypienie, piszczenie lub metaliczny zgrzyt podczas naciskania pedału hamulca;
- drgania kierownicy lub samego pedału w momencie hamowania;
- wydłużenie drogi hamowania;
- wyraźne uderzenia podczas hamowania przy dużej prędkości.
Należy pamiętać, że sama wymiana klocków przy silnie zużytych tarczach nie przywraca normalnej skuteczności hamowania. Nowe klocki, działające w połączeniu z odkształconymi lub przegrzanymi tarczami, szybko ulegają uszkodzeniu i nie zapewniają stabilnego kontaktu. Dlatego podczas planowej konserwacji ocenia się stan obu elementów kompleksowo.
Zacinanie się i uszkodzenia zacisków hamulcowych
Zacisk hamulcowy dociska klocki do tarczy podczas hamowania i zwalnia je po zdjęciu stopy z pedału przez kierowcę. Jeśli tłok zacisku zacinie się lub jego prowadnice utracą ruchomość, klocek pozostaje w stałym kontakcie z tarczą. Prowadzi to do przegrzania układu hamulcowego, nierównomiernego zużycia części oraz znacznego wzrostu zużycia paliwa z powodu stałego oporu toczenia.
Wśród charakterystycznych objawów uszkodzonego zacisku hamulcowego wymienia się:
- wrażenie, że samochód ściąga w bok podczas hamowania;
- silne nagrzewanie się jednego koła po krótkiej jeździe;
- nierównomierne zużycie klocków hamulcowych na jednej osi;
- zapach spalenizny dochodzący z nadkola.
Źródłem problemu często jest korozja lub uszkodzenie mechaniczne tłoka, a także brak terminowego smarowania prowadnic. Przywrócenie sprawności zacisku wymaga oczyszczenia, naprawy lub wymiany zużytych elementów, a następnie sprawdzenia równomierności docisku klocków do tarczy.
Wyciek lub starzenie się płynu hamulcowego
Płyn hamulcowy przenosi siłę z pedału na mechanizmy hamulcowe wszystkich kół. Z czasem pochłania ona wilgoć z powietrza, jej temperatura wrzenia spada, a właściwości ochronne ulegają pogorszeniu. Przegrzany płyn może zagotować się bezpośrednio w obwodzie, tworząc zatory parowe. W rezultacie pedał hamulca gwałtownie „zapada się”, a siła hamowania spada do krytycznie niskiego poziomu. Producenci zalecają wymianę płynu hamulcowego co dwa lata, niezależnie od przebiegu.
Na szczególną uwagę zasługuje wyciek płynu. Może on wynikać z uszkodzonych uszczelek cylindrów, pęknięć w wężach lub w miejscach połączeń rurek. W przypadku wycieku poziom płynu w zbiorniku obniża się, ciśnienie w układzie spada, a pedał staje się miękki i wymaga większego skoku do zahamowania. Każda plama oleistej cieczy pod samochodem w okolicy kół powinna być powodem do natychmiastowego zgłoszenia się do specjalisty.
Usterka głównego cylindra hamulcowego i wzmacniacza próżniowego
Główny cylinder hamulcowy przekształca siłę mechaniczną wywieraną na pedał w ciśnienie hydrauliczne, które jest rozprowadzane po całym układzie. W przypadku zużycia jego wewnętrznych uszczelek część płynu przepływa z jednej komory do drugiej, nie wytwarzając ciśnienia wystarczającego do niezawodnego działania hamulców. Pedał staje się wówczas niestabilny, a przy utrzymaniu go w pozycji wciśniętej powoli opada w dół.
Przepompowa wspomagająca hamulców zmniejsza siłę, jaką kierowca musi przyłożyć do pedału. W przypadku jej usterki pedał staje się niezwykle sztywny, hamowanie wymaga znacznego wysiłku fizycznego, a w skrajnych przypadkach znacznie wydłuża się droga hamowania. Charakterystyczną oznaką problemu z wzmacniaczem jest syczący dźwięk podczas naciskania pedału lub nieprawidłowe działanie hamulców przy uruchamianiu zimnego silnika. Usterek tych nie da się usunąć samodzielnie i wymagają one kompleksowej diagnostyki przy użyciu odpowiedniego sprzętu.
Uszkodzenie przewodów i rurek hamulcowych
Przewody hamulcowe i rurki tworzą zamknięty obieg hydrauliczny, w którym płyn przepływa z pompy hamulcowej do zacisków i cylindrów roboczych hamulców bębnowych. Elastyczne przewody z czasem pękają, rozwarstwiają się od wewnątrz lub wybrzuszają się pod ciśnieniem. Rurki metalowe są podatne na korozję, zwłaszcza w regionach, gdzie intensywnie stosuje się środki do odladzania dróg.
Pęknięcia lub rozwarstwienia węża mogą nie powodować widocznych wycieków, ale jednocześnie tworzyć lokalne przeszkody dla przepływu płynu. W takich przypadkach podczas hamowania jedno koło reaguje z opóźnieniem lub w ogóle nie otrzymuje wystarczającej siły hamowania. Skutkiem tego będzie niestabilne hamowanie i odczuwalne zbaczanie pojazdu na bok. Kontrola stanu przewodów wchodzi w zakres planowej diagnostyki układu hamulcowego i pozwala na wczesne wykrycie ukrytych usterek, zanim doprowadzą one do sytuacji awaryjnej.
Kiedy należy zwrócić się do specjalisty
Terminowa diagnostyka układu hamulcowego zmniejsza ryzyko kosztownej naprawy i zapobiega niebezpiecznym sytuacjom na drodze. Powodem do przeprowadzenia kontroli pozaplanowej są wszelkie zmiany w działaniu pedału hamulca, obce odgłosy podczas hamowania, widoczne plamy płynu pod samochodem, a także zapalenie się kontrolki układu hamulcowego na desce rozdzielczej. Nawet jeden z wymienionych objawów powinien stanowić wystarczający powód, aby umówić się na wizytę u mechanika, nie zwlekając z tym. Zaleca się przeprowadzanie planowego przeglądu układu hamulcowego nie rzadziej niż raz w roku lub co 15 000-20 000 km przebiegu.
Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis