Odeszła Wanda Traczyk – Stawska, skromna bohaterka

Wanda Traczyk-Stawska (urodzona 7 kwietnia 1927 roku w Warszawie) żyje i pozostaje jednym z najważniejszych autorytetów moralnych we współczesnej Polsce. Jej wieloletnie życie to heroiczna opowieść o walce o godność ludzką: najpierw z bronią w ręku, a później w pracy wychowawczej i społecznej.

Udział w Powstaniu Warszawskim (ps. „Pączek”).

W momencie wybuchu zrywu miała 17 lat. Służyła jako strzelec i łączniczka w Oddziale Osłonowym Wojskowych Zakładów Wydawniczych (WZW) pod dowództwem mjr. Konrada Jażdżewskiego „Cienia”. Brała udział w ciężkich walkach w Śródmieściu, nosząc pistolet maszynowy Błyskawica. Po kapitulacji trafiła do niemieckich obozów jenieckich (m.in. Lamsdorf, Oberlangen). Za swoją odwagę została odznaczona Krzyżem Walecznych.

Działalność powojenna i praca pedagogiczna.

Po powrocie z niewoli ukończyła psychologię na Uniwersytecie Warszawskim i przez dekady pracowała jako nauczycielka i wychowawczyni w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 102 w Warszawie. Poświęciła się dzieciom z niepełnosprawnością intelektualną oraz trudnościami rozwojowymi. Jej podejście opierało się na bezwzględnym szacunku do wychowanków i budowaniu ich poczucia własnej wartości. Przez lata walczyła również o przywrócenie pamięci o Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli, gdzie spoczywają tysiące cywilnych ofiar zrywu.

Obrona praw kobiet i osób z niepełnosprawnościami.

W XXI wieku stała się ważnym głosem w polskiej debacie publicznej, aktywnie stając po stronie wykluczonych:

• Prawa kobiet: Wspierała Strajki Kobiet i protesty przeciwko zaostrzaniu prawa antyaborcyjnego, przypominając, że w Powstaniu walczyła o wolność wyboru i godność każdego człowieka.

• Osoby z niepełnosprawnościami: Podczas protestu osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów w Sejmie pojawiła się osobiście, by udzielić im moralnego wsparcia i domagać się od rządzących systemowej pomocy.

 Dla kolejnych pokoleń Wanda Traczyk-Stawska stała się wzorem patriotyzmu otwartego i wrażliwego. Stanowczo sprzeciwiała się nacjonalizmowi oraz zawłaszczaniu symbolu Polski Walczącej przez ugrupowania skrajne. Przekazuje młodzieży, że prawdziwy patriotyzm to nie nienawiść do innych czy podniosłe hasła, lecz troska o słabszych, szacunek dla drugiego człowieka, ochrona praworządności oraz bezkompromisowa dbałość o pokój.