Bitwa pod Władysławowem: 17 lipca 1915 roku.
Na początku lipca 1915 roku front usytuowany wzdłuż rzeki Kamiennej ustabilizował się. Naprzeciw siebie stanęły oddziały 6., 7. i 46. Pułku Piechoty Landwehry z 3. Dywizji Piechoty Landwehry pod dowództwem generała Gustawa von Arnima, oraz 4. Nieświeżski i 8. Moskiewski Pułk Grenadierów, uzupełnione przez polskich żołnierzy z I Legionu Puławskiego.
Stacjonujące we wsi Ludwików 2. kompanie puławian liczyły łącznie około 900 osób, jednak tylko niecałe 500 brało udział we wcześniejszych walkach pod Pakosławem i Michałowem. Dowodził nimi pułkownik Jan Rządkowski.
17 lipca na rosyjskie okopy ciągnące się od Ludwikowa do Walentynowa spadł grad szrapneli i granatów artyleryjskich. Ostrzał, prowadzony z około 130. dział zlokalizowanych pod Siennem, skutecznie osłabił rosyjskich żołnierzy. Okolicę wsi Kadłubek i Ludwików niemieckie dowództwo uznało za najlepsze miejsce do przeprowadzenia szturmu i przełamania frontu. Natarcie, przeprowadzone praktycznie równocześnie z ostrzałem artyleryjskim, odniosło całkowity sukces. Wielkie umocnienia zostały zdobyte po krótkiej walce, a ci Rosjanie, którzy nie trafili do niewoli, rozpoczęli odwrót.
O godzinie 16:00 legionistów wezwano do Józefowa, by wsparli grenadierów, ulegających napierającym niemieckim oddziałom. W lasku pod Leopoldowem natrafili oni na wycofujących się Rosjan. Otrzymawszy informację, że Niemcy najsilniej napierają w kierunku Ludwikowa, zawrócili i skierowali się w stronę lasu pod Władysławowem. Po zajęciu pozycji na obrzeżach zagajnika ujrzeli maszerujące kolumny wroga i otworzyli ogień. Zaporowy ostrzał karabinów skutecznie osłabił natarcie, które załamało się. Niemcy skierowali więc na pozycje legionistów ogień artylerii. Kanonada zmusiła Polaków do odwrotu, razem z resztą oddziałów rosyjskich. W walce szczególnie odznaczył się Adam Trygar: reemigrant ze Stanów Zjednoczonych, który umiejętnie dowodził legionistami osłaniającymi odwrót Rosjan.
Podczas bitwy śmierć poniosło 10 polskich legionistów, a 40 odniosło rany. Straty wśród żołnierzy Landwehry dowódca Legionu, pułkownik Jan Rządkowski, szacował ponad na stu zabitych i rannych.
Poniżej kilka zdjęć związanych ze stoczoną 107 lat temu w rejonie wsi Władysławów, Ludwików i Leopoldów bitwą. Część z nich została opublikowana przez Pana Marka Lisa, lokalnego historyka i eksperta w dziedzinie walk w rejonie Tarłowa i Sienna z czasów I wojny światowej. Informacje o bitwie pochodzą z książek Jana Rządkowskiego „Pierwszy legion puławski” oraz Henryka Bagińskego „Wojsko Polskie na Wschodzie 1914-1920”.
Legion Puławski pozostaje do dziś zapomnianą polską formacją bojową. Utworzony w 1915 roku z inicjatywy Romana Dmowskiego walczył u boku Carskiej Rosji przeciwko państwom centralnym. Pod Władysławowem legioniści stoczyli swoją trzecią większą bitwę, po osławionych bojach pod Pakosławiem i Michałowem.
Źródło: Krzysztof Machała, Historia Lipsk i okolic.
Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis