Hałas emitowany przez zakłady przemysłowe i energetyczne podlega przepisom ochrony środowiska. Dopuszczalne poziomy dźwięku zależą od przeznaczenia sąsiednich terenów oraz pory dnia, a ich przekroczenie może skutkować obowiązkiem podjęcia działań naprawczych i sankcjami administracyjnymi. Jakie limity obowiązują w otoczeniu zakładu, które instalacje mogą powodować największe problemy i w jaki sposób ograniczyć emisję hałasu?
Normy hałasu w otoczeniu zakładu – co mówią przepisy?
Wymagania dotyczące hałasu przemysłowego określają przede wszystkim ustawa Prawo ochrony środowiska oraz przepisy wykonawcze. Ich celem jest ochrona terenów, na których nadmierna emisja dźwięku mogłaby negatywnie wpływać na warunki życia i zdrowie mieszkańców.
Dopuszczalne wartości odnoszą się do poziomu hałasu na terenach chronionych akustycznie, a nie do jednakowego limitu obowiązującego na całym obszarze zakładu.
Rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
Rozporządzenie Ministra Środowiska określa dopuszczalne poziomy hałasu dla poszczególnych rodzajów terenów i źródeł emisji, w tym instalacji przemysłowych. Do oceny akustycznej wykorzystuje się dwa rodzaje wskaźników:
- LAeqD i LAeqN – równoważne poziomy dźwięku A, stosowane przy ustalaniu i kontroli warunków korzystania ze środowiska, odpowiednio w porze dnia i nocy,
- LDWN i LN – wskaźniki długookresowe wykorzystywane między innymi przy sporządzaniu strategicznych map hałasu i planowaniu działań ochronnych.
Pora dzienna i nocna – dlaczego limity są różne?
W przepisach dotyczących hałasu środowiskowego pora dnia obejmuje godziny od 6:00 do 22:00, natomiast pora nocy trwa od 22:00 do 6:00. W przypadku instalacji przemysłowych poziom LAeqD wyznacza się dla ośmiu najmniej korzystnych kolejnych godzin dnia, a LAeqN – dla jednej najmniej korzystnej godziny nocy.
Limity nocne są niższe ze względu na konieczność zapewnienia mieszkańcom odpowiednich warunków odpoczynku. Instalacja może więc spełniać wymagania w ciągu dnia, a jednocześnie powodować przekroczenia w porze nocnej.
Dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów wokół zakładu
Dopuszczalny poziom hałasu zależy od przeznaczenia terenu, określonego przede wszystkim w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku planu stosuje się zasady klasyfikacji wynikające z Prawa ochrony środowiska.
Nie istnieje jeden limit obowiązujący na granicy każdego zakładu przemysłowego. Ocenie podlega oddziaływanie instalacji na sąsiednie tereny chronione akustycznie.
Zabudowa mieszkaniowa
Dla hałasu pochodzącego z instalacji przemysłowych dopuszczalne wartości zależą od rodzaju zabudowy:
| Rodzaj terenu | Pora dnia (LAeqD) | Pora nocy (LAeqN) |
| Zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna | 50 dB | 40 dB |
| Zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna | 55 dB | 45 dB |
| Zabudowa zagrodowa | 55 dB | 45 dB |
| Tereny mieszkaniowo-usługowe | 55 dB | 45 dB |
Wartości te dotyczą hałasu w środowisku, a nie poziomu dźwięku przenikającego do wnętrza budynków, dla którego obowiązują odrębne wymagania akustyczne.
Strefy śródmiejskie
Dla stref śródmiejskich miast powyżej 100 tysięcy mieszkańców dopuszczalny poziom hałasu przemysłowego wynosi 55 dB w dzień i 45 dB w nocy.
Klasyfikacja danego obszaru zależy jednak od jego charakteru i sposobu zagospodarowania. Sama lokalizacja zakładu w dużym mieście nie oznacza automatycznie zastosowania tych wartości.
Które instalacje najczęściej powodują przekroczenia norm?
Do istotnych źródeł hałasu przemysłowego należą sprężarki, wentylatory, turbiny, agregaty oraz instalacje, w których występują intensywne przepływy gazów i pary. Dźwięk powstaje między innymi wskutek drgań mechanicznych, pulsacji ciśnienia i turbulencji.
O wpływie konkretnego urządzenia na otoczenie decyduje nie tylko poziom emitowanego hałasu, ale również czas pracy, lokalizacja i warunki rozchodzenia się dźwięku.
Wydmuchy pary w zakładach energetycznych i chemicznych
W elektrowniach, elektrociepłowniach i zakładach chemicznych znaczna emisja hałasu może występować podczas zrzutów pary przez zawory bezpieczeństwa, układy rozruchowe kotłów oraz instalacje redukcyjno-schładzające.
Gwałtowne rozprężanie medium pod wysokim ciśnieniem powoduje powstawanie intensywnych turbulencji i hałasu aerodynamicznego o szerokim zakresie częstotliwości. Jego poziom zależy od parametrów pary, natężenia przepływu oraz konstrukcji układu zrzutowego.
Wydmuchy sprężonego powietrza z instalacji pneumatycznych
Źródłem hałasu są również układy pneumatyczne, w których dochodzi do okresowego uwalniania sprężonego powietrza. Dotyczy to między innymi odpowietrzania instalacji, regeneracji osuszaczy adsorpcyjnych i pracy urządzeń wykorzystujących sprężone medium.
Choć pojedyncze zrzuty mogą trwać krótko, ich częste powtarzanie wpływa na równoważny poziom dźwięku. Przy ocenie emisji należy zatem uwzględnić zarówno intensywność wydmuchów, jak i częstotliwość ich występowania.
Jak sprawdzić, czy zakład mieści się w normach?
Ocena zgodności z wymaganiami środowiskowymi wymaga ustalenia poziomu hałasu pochodzącego z działalności zakładu i porównania go z wartościami dopuszczalnymi dla sąsiednich terenów. Podstawą są pomiary akustyczne wykonane w odpowiednich warunkach eksploatacyjnych.
Pomiary hałasu emitowanego do otoczenia
Pomiary środowiskowe wykonuje się za pomocą odpowiednio dobranych mierników poziomu dźwięku, najczęściej klasy 1. Punkty pomiarowe wyznacza się z uwzględnieniem lokalizacji źródeł hałasu oraz terenów podlegających ochronie akustycznej.
Podczas badań należy uwzględnić wpływ innych źródeł dźwięku, na przykład ruchu drogowego, oraz warunki meteorologiczne, w tym prędkość wiatru i temperaturę. Wyniki pomiarów pozwalają określić, czy emisja zakładu mieści się w obowiązujących limitach.
Ustalenie, które źródło trzeba wyciszyć
W zakładach wyposażonych w wiele urządzeń konieczne jest określenie udziału poszczególnych źródeł w całkowitym poziomie hałasu.
Pomocne są pomiary wykonywane w pobliżu instalacji, analiza częstotliwościowa oraz modelowanie propagacji dźwięku. Pozwalają one ustalić, które maszyny lub procesy odpowiadają za największą część emisji, a następnie dobrać odpowiednie metody jej ograniczenia.
Jak obniżyć emisję hałasu do otoczenia?
Sposób ograniczenia hałasu zależy od jego źródła i charakteru. W pierwszej kolejności warto rozważyć działania bezpośrednio przy urządzeniach, takie jak zmiana parametrów pracy, ograniczenie drgań lub zastosowanie tłumików akustycznych.
Jeśli redukcja emisji u źródła nie jest wystarczająca, można wykorzystać obudowy i ekrany akustyczne. W niektórych przypadkach pomocna będzie również zmiana organizacji pracy, na przykład przeniesienie szczególnie hałaśliwych operacji na porę dzienną.
Tłumiki wydmuchu pary dobrane do przepływu i ciśnienia
Przemysłowe tłumiki wydmuchu pary projektuje się na podstawie parametrów konkretnej instalacji. Przy ich doborze uwzględnia się przede wszystkim masowe natężenie przepływu, ciśnienie i temperaturę medium oraz wymaganą redukcję hałasu.
Urządzenia mogą wykorzystywać sekcje rozprężne i elementy dźwiękochłonne, które ograniczają emisję akustyczną towarzyszącą zrzutom pary. Istotne jest przy tym zachowanie odpowiedniej przepustowości instalacji i niedopuszczenie do powstania nadmiernego przeciwciśnienia.
Tłumiki wydmuchu sprężonego powietrza
Tłumiki stosowane w instalacjach sprężonego powietrza ograniczają hałas powstający podczas rozprężania i odprowadzania medium do atmosfery. Znajdują zastosowanie między innymi w przemysłowych układach odpowietrzania i przewodach zrzutowych.
Ich konstrukcja jest dobierana do warunków przepływu oraz wymaganej skuteczności tłumienia, tak aby ograniczyć emisję dźwięku bez zakłócania pracy instalacji.
Dostosuj zakład do norm hałasu z W-EN-GA – sprawdź ofertę
W-EN-GA (wenga.com.pl) specjalizuje się w projektowaniu, produkcji i montażu przemysłowych tłumików hałasu wydmuchu pary wodnej i sprężonego powietrza. Firma oferuje również wsparcie w zakresie pomiarów akustycznych oraz obliczeń technicznych niezbędnych do doboru urządzeń.
Skontaktuj się ze specjalistami W-EN-GA, aby omówić problem nadmiernego hałasu w swoim zakładzie i dobrać rozwiązanie odpowiednie do parametrów instalacji.
Artykuł zewnętrzny
Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis