Na kontach w ZUS i OFE po zmarłych Polakach pozostaje średnio 29 tys. zł z nieodebranych składek emerytalnych, co rocznie generuje nawet 120 mln zł niewykorzystanych środków. Wielu spadkobierców nie wie o tych pieniądzach z powodu braku informacji od instytucji i skomplikowanych procedur. Artykuł wyjaśnia przyczyny problemu oraz krok po kroku, jak odzyskać te fundusze.​

ZUS i OFE nie informują automatycznie rodzin o dostępnych środkach, bo nie mają obowiązku wyszukiwania spadkobierców ani dostępu do danych o zgonach. Brak świadomości społecznej – tylko 23% Polaków zna zasady dziedziczenia subkont – oraz skomplikowane formalności w okresie żałoby powodują rezygnację z wniosków. Po 5 latach od śmierci pieniądze trafiają do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i przepadają.​

Dodatkowo, zmarli rzadko wskazują uposażonych, a dane kontaktowe z lat wstecz bywają nieaktualne. Problem dotyka zwłaszcza seniorów z małych miejscowości, gdzie dostęp do informacji jest ograniczony – 78% niewypłaconych środków pochodzi stamtąd.​

W ZUS prawo do subkonta mają najpierw małżonek (połowa środków z okresu małżeństwa przechodzi automatycznie), potem osoby wskazane przez zmarłego lub spadkobiercy ustawowi (dzieci, rodzice, rodzeństwo). Istnieje też wypłata gwarantowana dla emerytur nowych zasad (po 1948 r.), jeśli śmierć nastąpiła w ciągu 3 lat od przyznania emerytury – średnio kilkanaście tys. zł.​

W OFE połowa środków z małżeństwa idzie do małżonka, reszta do uposażonych lub spadku; bez dyspozycji wchodzą w masę spadkową. Środki nie podlegają dziedziczeniu automatycznie – wymagają wniosku.​

Jak odzyskać środki?

• Sprawdź subkonto/OFE zmarłego: Poproś ZUS o informację (z postanowieniem spadkowym) lub przejrzyj dokumenty roczne.​

• Dla OFE: Zgłoś się do funduszu OFE z aktem zgonu, małżeństwa i tożsamością; fundusz podzieli i powiadomi ZUS.​

• Dokumenty: Akt zgonu, dowód tożsamości, potwierdzenie dziedziczenia (postanowienie sądu/notarialne), akt małżeństwa.​

• Wypłata: Jednorazowo, ratami lub przelewem na subkonto; termin 5 lat od śmierci, podatek od spadków z ulgami dla bliskich.​

Działaj szybko – brak wniosku oznacza stratę pieniędzy na zawsze. W razie wątpliwości odwiedź ZUS osobiście.