Zmarł Jan Skrzypczyński [*]

Jan Skrzypczyński – artysta, fotograf, rzeźbiarz, dokumentalista związany od wielu lat z bezpieczeństwem i działalnością artystyczną z „Ziemią Lipską”, regionem radomskim, woj. świętokrzyskim i mazowieckim. Fotografuje ludzi i zdarzenia oraz, przede wszystkim, piękno nadwiślańskiego regionu z jego niepowtarzalną przyrodą.

Dzięki jego zdjęciom, poznajemy urokliwe zakątki Mazowsza. Swoim obiektywem dokumentuje historię miasta, Ziemi Lipskiej i Mazowsza.

Wiele lat pracy artystycznej zaowocowało licznymi wystawami indywidualnymi, zbiorowymi i poplenerowymi oraz udziałem w ogólnopolskich wystawach, m. in. „Małe Formaty” w Warszawie.

Od wielu lat zdjęcia Jana Skrzypczyńskiego reprodukowane były w czasopismach, m. in. „Opinia”, „Panorama Śląska”, „Słowo Ludu”, „Echo Dnia”, „Dziennik Radomski”, „Życie Powiśla”, itp.

Może poszczycić się udziałem w ogólnopolskich konkursach fotograficznych. Jest laureatem I miejsca w 1975 r. i 1976 r. w Ogólnopolskim Konkursie tygodnika „Panorama Śląska”, I miejsca w 1973 r. w Konkursie Wojewódzkim „Młodości dodaj mi skrzydeł”.

Wielką i nieocenioną pracę wykonał podczas prac nad książką Heleny i Czesława Barańskich „Lipsko” oraz drugim tomem wydania monografii „Ziemia Lipska” jako autor większości zdjęć.

Drugą i bardzo ważną dziedziną twórczości jest rzeźba. Stworzył cykl rzeźb pod nazwą „Orzeł Polski na przestrzeni dziejów”, herb Lipska dla UMiG, portrety sławnych ludzi związanych z Lipskiem, panoramę Lipska pt. „Widok Lipska z lotu ptaka”, makietę lipskiego Rynku z lat 1943-1960 w skali 1:65 o wymiarach 4,20m na 4,0m. Wiele dzieł sztuki użytkowej i sakralnej.

Twórczość Jana Skrzypczyńskiego odcisnęła swoje piętno w życiu codziennym lokalnej społeczności. Wkład jego twórczości zasługuje na uznanie w kształtowaniu wizerunku naszej małej Ojczyzny. Jego działalność to również pasja dokumentowania historii naszego narodu i zbieranie eksponatów muzealnych, pokazywanych na wystawach z okazji świąt narodowych oraz świąt ludowych, organizowanych często pod nazwą „Przegląd folkloru i twórczości profesjonalnej – Powiśle”.

Jan Skrzypczyński jest jednym z członków założycieli towarzystwa Przyjaciół Ziemi Lipskiej „Powiśle” oraz członkiem wspierającym działalność Związku OSP RP, zarówno oddziału Miejsko-Gminnego, jak i Powiatowego oraz OSP w Lipsku. Jest osobą, która odnalazła zdjęcie pierwszej straży ogniowej, założonej w dniu 20 stycznia 1911 r. w Lipsku. Odznaczony Brązowym, Srebrnym i Złotym Medalem „Za zasługi dla pożarnictwa”, odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”, Srebrnym i Złotym Medalem „Społeczny trud obronności kraju za zasługi dla LOK” oraz Honorowym Medalem „Za zasługi dla Ziemi Lipskiej”.

Był dwukrotny nominowany do konkursu Nagrody Marszałka Województwa Mazowieckiego przez Radę Miejską w Lipsku i Starostwo Powiatowe w Lipsku. W roku 2011 otrzymał medal pamiątkowy PRO MASOVIA” od Marszałka Województwa Mazowieckiego. W roku 2021 otrzymał nagrodę „RUBASZNA LIPA” za całokształt działalności na rzecz MiG Lipsko.

Jan Skrzypczyński to człowiek skromny i pracowity, który przez całe swoje dotychczasowe życie był zaangażowany w dokumentowanie i upowszechnianie kultury naszego regionu.

– napisał w 2017 roku o Janie Skrzypczyńskim Tomasz Krzyczkowski w książce „Lipsko w fotografii. Dawniej i dziś”.

Urodziłem się w 1943 roku w Boiskach i tam ukończyłem 6 klas szkoły podstawowej, a do klasy siódmej uczęszczałem w Solcu (5 km pieszo). W 1950 roku zdałem egzamin do Liceum Technik Plastycznych, Wydział Rzeźby w Kielcach, niestety, choroba przerwała mi edukację na rok. Po wznowieniu nauki i ukończeniu trzeciej klasy tego liceum, znów choroba pokrzyżowała moje młodzieńcze plany.

Znalazłem się na rozdrożu.

W tych trudnych latach przyszli mi z pomocą dobrzy ludzie, którzy zatrudnili mnie w Powiatowym Domu Kultury w Lipsku (w lipcu 1964 roku). Zostałem instruktorem plastyki i fotografii. Przygotowywałem dekoracje na wszystkie imprezy, które dokumentowałem na kliszach, a następnie opracowywałem zdjęcia POD SCHODAMI. W czasie remontu budynku pracownię przeniosłem do łazienki w swoim ciasnym mieszkanku.

Mimo wielu trudnych sytuacji zawodowych i zdarzeń losowych odczuwam jednak dzisiaj satysfakcję z tego, że na skromnym stanowisku instruktorskim przetrwałem 45 lat (i przeżyłem 45 dyrektorów), a co najważniejsze – zgromadziłem 1200 klisz małoobrazkowych, które zawierają ok. 43 tysiące zdjęć. Jest to olbrzymi materiał dla przyszłych badaczy historii tej małej ojczyzny, a pośrednio też Polski. Cieszę się, że z moich zbiorów fotograficznych skorzystało już wielu autorów różnych opracowań, w tym także książek. Najcenniejsze i trwałe miejsce znalazły moje zdjęcia w monografiach Heleny i Czesława Barańskich. Są to:

1. „Lipsko 1945-1992”, wyd. w grudniu 1992 r.
2. „Ziemia Lipska” (cztery tomy:, wyd. w latach 2006-2009.

W tomie IV tejże monografii (s.274-277) opisano mój dorobek twórczy, za co dziękuję red. Cezaremu Gątkiewiczowi oraz dr. Czesławowi Barańskiemu, który włączył moje nazwisko wraz z biogramem do grona twórców (s. 269), a później podtrzymywał mnie na duchu, gdy pracowałem nad tym albumem.

Trzeba też dodać, że z moich zbiorów korzystali dziennikarze różnych czasopism i dzienników, np. „Słowa Ludu”. Wyróżniony zostałem dwukrotnie przez „Panoramę Śląską za I miejsce w konkursie fotograficznym oraz za to samo przez miesięcznik „Opinia”. Mój dorobek prezentowany był ponadto na 40 wystawach fotograficznych, m. in. w: Lipsku, Iłży, Radomiu, Ostrowcu, Puławach, Spale, Kozienicach, Zwoleniu, Przysusze, Pionkach.

Niezależnie od prac związanych z fotografowaniem zajmowałem się też rzeźbieniem w drewnie. Wykonałem np. cykl płaskorzeźb pt. „Orzeł polski na przestrzeni dziejów”. Prezentowałem te prace w kilku miejscowościach. Obecnie są wyeksponowane (na stałe) w Sali konferencyjnej Starostwa Powiatowego w Lipsku.

W 2018 roku będę obchodził 75. Rocznicę urodzin, a ten album traktuję jako zwieńczenie moich działań i marzeń. Z okazji tej rocznicy przygotowałem makietę przedstawiającą rynek w Lipsku w skali 1:65 z okresu wojennego i po wojnie.

– Jan Skrzypczyński, „Spełnione marzenie” – fragment książki „Lipsko w fotografii. Dawniej i dziś”.