„Rota”: Pieśń, która zjednoczyła Polaków

Czas czytania: 2 min.

„Rota” to patriotyczna pieśń i wiersz autorstwa Marii Konopnickiej, powstała w 1908 roku jako wyraz sprzeciwu wobec germanizacji Polaków i represji nałożonych przez zaborcę pruskiego. Jej słowa mówią o przywiązaniu do ojczystej ziemi i języka, a także o gotowości do walki o wolność i tożsamość narodową. Pieśń ta stała się symbolem polskiego patriotyzmu, mobilizującym do obrony ojczyzny i odwołującym się do historii oraz dumy narodowej.

Maria Konopnicka napisała „Rotę” w 1908 roku na tle nasilającej się germanizacji w zaborze pruskim, szczególnie jako protest przeciwko ustawie nakładającej przymusowe wywłaszczenie Polaków z ich ziem. Autorka wyraziła w niej bunt i sprzeciw wobec działań zaborców, które godziły w język, kulturę i prawo do ziemi polskiej. Muzykę do utworu skomponował Feliks Nowowiejski, a pieśń po raz pierwszy publicznie wykonano 15 lipca 1910 podczas odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego, co nadało jej wymiar symboliczny w walce o niepodległość.​

„Rota” jest nie tylko pieśnią patriotyczną, ale także symbolem wiary w siłę narodu i niezłomnej postawy wobec ucisku. Jej tekst nawołuje do nieporzucania ojczystej ziemi i języka, co odzwierciedlało ducha walki Polaków o tożsamość narodową. Pieśń pełniła rolę mobilizującą w okresie zaborów, była śpiewana podczas świąt narodowych, powstań i walk o niepodległość, a także inspirowała kolejne pokolenia do trwania przy tradycjach i utrzymania ducha narodowego. Rota często określana była jako „drugi hymn narodowy” z powodu swej roli i ponadczasowego przesłania.​

Fragment refrenu, najbardziej rozpoznawalny, brzmi:
„Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród,
Nie damy pogrześć mowy!
My, polski naród, polski lud,
Królewski szczep piastowy.
Nie damy, by nas zgnębił wróg –
Tak nam dopomóż Bóg!”

To przyrzeczenie lojalności wobec ojczyzny i zachowania języka polskiego nawet w obliczu zagrożeń. Utwór zawiera także odniesienia do polskiej historii i tradycji, które mają wzmocnić tożsamość narodową i jednoczyć społeczeństwo w obronie wspólnych wartości.​​

„Rota” pozostaje do dziś ważnym symbolem patriotyzmu i dumy narodowej, często wykonywanym podczas uroczystości państwowych i świąt, przypominając Polakom o ich obowiązku troski o język, kulturę i ziemię przodków.