Petycja do Parlamentu Europejskiego w sprawie fajerwerków. Wy też macie prawo pisać!

Do:
Parlamentu Europejskiego
Komisja Petycji (PETI)
B-1047 Bruksela
Królestwo Belgii

Chair of the Committee on Petitions
European Parliament
c/o PETI Secretariat
Rue Wiertz 60
B-1047 Brussels
BELGIUM

Dotyczy: Petycja o wprowadzenie unijnego zakazu sprzedaży i używania fajerwerków przez osoby prywatne na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej

---

Dane wnioskodawcy

Imię i nazwisko: Rafał Smaga
Adres: […]
Obywatelstwo: polskie
E‑mail: MojeLipsko@gmail.com

---

Podstawa prawna petycji

Działając na podstawie art. 227 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który przyznaje obywatelom UE prawo do składania petycji do Parlamentu Europejskiego w sprawach należących do zakresu działalności Unii, zwracam się z wnioskiem o podjęcie inicjatywy legislacyjnej mającej na celu wprowadzenie zakazu sprzedaży oraz używania fajerwerków przez osoby prywatne w całej Unii Europejskiej.​

W szczególności petycja dotyczy przepisów dyrektywy 2013/29/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących udostępniania na rynku wyrobów pirotechnicznych (tzw. dyrektywa pirotechniczna).​

---

Uzasadnienie – zdrowie, bezpieczeństwo, środowisko

1. Zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi

   • Co roku w okresie noworocznym i przy innych okazjach (imprezy masowe, wesela, mecze) odnotowuje się liczne urazy spowodowane fajerwerkami, w tym oparzenia, utratę wzroku, uszkodzenia dłoni, a nawet śmierć.​

   • Służby ratunkowe oraz policja wielokrotnie alarmują o narastającej agresji z użyciem materiałów pirotechnicznych i apelują o wprowadzenie szerokich zakazów.​

2. Uciążliwość i cierpienie zwierząt

   • Gwałtowne wybuchy powodują silny stres u zwierząt domowych i dzikich, prowadząc do paniki, ucieczek, urazów oraz długotrwałych zaburzeń behawioralnych.​

   • Organizacje prozwierzęce w wielu państwach UE prowadzą kampanie na rzecz ograniczenia lub zakazu fajerwerków, wskazując na konieczność ochrony dobrostanu zwierząt.​

3. Zanieczyszczenie środowiska

   • Fajerwerki emitują pyły zawieszone, metale ciężkie oraz inne substancje szkodliwe dla środowiska i jakości powietrza.​

   • Pozostawiają znaczne ilości odpadów (plastik, papier, elementy metalowe), które zaśmiecają przestrzeń publiczną, lasy i akweny, obciążając systemy sprzątania oraz ekosystemy.​

4. Brak realnej potrzeby – istnienie alternatyw

   • Na rynku dostępne są alternatywne formy świętowania, jak pokazy dronów świetlnych czy pokazy laserowe, które nie powodują hałasu o wysokim natężeniu ani emisji zanieczyszczeń w takim stopniu jak tradycyjne fajerwerki.​

   • W wielu miastach w Europie obserwuje się trend rezygnacji z prywatnych fajerwerków na rzecz cichych, profesjonalnych pokazów lub innych form atrakcji.​

---

Kontekst prawny – obecne przepisy UE

Dyrektywa 2013/29/UE harmonizuje zasady wprowadzania wyrobów pirotechnicznych do obrotu na rynku UE, określając m.in. kategorie fajerwerków (F1–F4) oraz minimalny wiek nabywców. Jednocześnie dyrektywa w art. 6 i innych przepisach pozostawia państwom członkowskim możliwość całkowitego zakazania sprzedaży lub używania fajerwerków przez konsumentów ze względu na porządek publiczny, bezpieczeństwo, zdrowie lub ochronę środowiska.​

W efekcie powstaje mozaika regulacji krajowych: część państw wprowadza daleko idące ograniczenia, inne dopuszczają szeroki dostęp do fajerwerków, co utrudnia realizację celów Unii w zakresie wysokiego poziomu ochrony zdrowia, bezpieczeństwa oraz środowiska i powoduje zjawisko „turystyki fajerwerkowej” między państwami.​

---

Żądania zawarte w petycji

W związku z powyższym wnoszę, aby Parlament Europejski:

1. Zaapelował do Komisji Europejskiej o przedstawienie projektu zmiany dyrektywy 2013/29/UE, tak aby:

   • wprowadzić ogólnounijny zakaz sprzedaży fajerwerków konsumenckich (kategorie F2 i F3) osobom prywatnym;

   • pozostawić możliwość stosowania fajerwerków wyłącznie przez profesjonalistów (kategoria F4 i wybrane F2/F3) w ramach licencjonowanych, kontrolowanych pokazów;

   • umożliwić państwom członkowskim wprowadzenie jeszcze dalej idących krajowych zakazów lub ograniczeń, w tym zakazu wszelkich fajerwerków z wyjątkiem szczególnych zastosowań profesjonalnych.​

2. Zwrócił się do Komisji o ocenę wpływu fajerwerków na zdrowie publiczne, środowisko, dobrostan zwierząt oraz pracę służb ratowniczych i przygotował raport z rekomendacjami dla ustawodawcy.​

3. Rozważył przyjęcie rezolucji wzywającej do stopniowego wycofania fajerwerków konsumenckich w całej UE oraz promowania cichych, przyjaznych środowisku form świętowania na poziomie unijnym i krajowym.​

4. Zalecił państwom członkowskim prowadzenie kampanii informacyjnych na temat zagrożeń wynikających z używania fajerwerków oraz promocji alternatywnych form świętowania.​

Z uwagi na skalę szkód dla zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska oraz dobrostanu zwierząt, a także istniejące kompetencje Unii w zakresie harmonizacji przepisów dotyczących wyrobów pirotechnicznych, zasadne jest wprowadzenie na poziomie unijnym zakazu sprzedaży i używania fajerwerków przez osoby prywatne w państwach członkowskich. Dyrektywa 2013/29/UE wymaga aktualizacji, aby odpowiadać aktualnej wiedzy oraz oczekiwaniom społecznym, w tym licznym inicjatywom obywatelskim na rzecz zakazu fajerwerków w różnych krajach UE.​

Z poważaniem

Rafał Smaga

---