Lirydy 2025 – Kwiecień pod znakiem „spadających gwiazd”

W nocy z 21 na 22 oraz z 22 na 23 kwietnia 2025 roku przypada maksimum aktywności roju meteorów Lirydy. To jedno z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych zjawisk astronomicznych, które od ponad 2700 lat przyciąga wzrok obserwatorów nieba na całym świecie.

Lirydy to rój meteorów, którego źródłem jest kometa C/1861 G1 (Thatcher). Ziemia co roku w trzecim tygodniu kwietnia przecina ślad pyłu i drobnych odłamków pozostawionych przez tę kometę podczas jej odległego przelotu w pobliżu Słońca. Kiedy fragmenty komety wpadają w ziemską atmosferę z prędkością około 47 km/s, spalają się, tworząc jasne smugi na nocnym niebie – tak zwane „spadające gwiazdy”.

Kiedy i jak obserwować maksimum?

Lirydy są aktywne od 16 do 25 kwietnia, ale najwięcej meteorów można zobaczyć właśnie w nocach z 21 na 22 oraz z 22 na 23 kwietnia. Najlepszy czas na obserwacje przypada od północy do świtu, gdy radiant roju, czyli punkt, z którego pozornie „wylatują” meteory, znajduje się wysoko na niebie. Radiant Lirydów leży w gwiazdozbiorze Lutni, w pobliżu jasnej gwiazdy Wegi.

W 2025 roku warunki do obserwacji będą sprzyjające – Księżyc w fazie cienkiego sierpa pojawi się na niebie dopiero nad ranem i nie powinien znacząco przeszkadzać w podziwianiu meteorów.

Ile meteorów można zobaczyć?

W idealnych warunkach, z dala od miejskich świateł, można spodziewać się od 10 do 20 meteorów na godzinę. Zdarza się jednak, że Lirydy zaskakują tzw. wybuchami aktywności, kiedy liczba „spadających gwiazd” gwałtownie rośnie – historycznie notowano nawet 100 meteorów na godzinę. Rój ten słynie także z jasnych, szybkich meteorów, które czasem pozostawiają krótkotrwałe smugi, a niekiedy pojawiają się wyjątkowo jasne bolidy, zwane „fireballami”.

Jak przygotować się do obserwacji?

• Wybierz miejsce z dala od świateł miejskich, najlepiej na otwartej przestrzeni.

• Zabierz ze sobą koc lub leżak – najlepiej obserwować leżąc, by objąć wzrokiem jak największą część nieba.

• Daj oczom około 30 minut na przyzwyczajenie się do ciemności.

• Unikaj patrzenia bezpośrednio na radiant – najefektowniejsze meteory pojawiają się często daleko od tego punktu.

• Wyłącz ekrany i latarki – każde dodatkowe światło pogarsza widoczność meteorów.