Czas czytania: 3 min.

Jorge Mario Bergoglio, który 13 marca 2013 roku został wybrany na papieża i przyjął imię Franciszek, przyszedł na świat 17 grudnia 1936 roku w Buenos Aires. Jego życie przed objęciem najwyższego urzędu w Kościele katolickim było naznaczone skromnością, intelektualną głębią oraz zaangażowaniem w sprawy społeczne.

Bergoglio urodził się w rodzinie włoskich imigrantów, którzy opuścili Piemont w poszukiwaniu lepszego życia w Ameryce Południowej. Jego ojciec, Mario José, pracował jako księgowy, a matka, Regina María Sívori, zajmowała się domem i piątką dzieci. Jorge, jako najstarszy z rodzeństwa, dorastał w dzielnicy Flores, gdzie od najmłodszych lat doświadczał trudów życia w ubogiej społeczności. W dzieciństwie przeszedł poważne zapalenie płuc, które pozostawiło trwały ślad – chirurgiczne usunięcie fragmentu prawego płuca.

Edukację rozpoczął w szkole salezjańskiej, a następnie uczęszczał do technikum, które ukończył z dyplomem technika chemika. Choć początkowo planował karierę w przemyśle, pracując nawet w laboratorium, jego życie przybrało nieoczekiwany zwrot.

W wieku 21 lat, po okresie duchowych poszukiwań, Jorge wstąpił do Towarzystwa Jezusowego. Nowicjat rozpoczął w Chile, gdzie zgłębiał nauki humanistyczne, a następnie kontynuował studia filozoficzne w Colegio Máximo San José koło Buenos Aires. W tym czasie kształtowała się jego duchowość, inspirowana Ćwiczeniami duchowymi św. Ignacego z Loyoli. W 1969 roku przyjął święcenia kapłańskie, a cztery lata później złożył wieczystą profesję zakonną.

Jako młody jezuita Bergoglio szybko awansował w strukturach zakonu. W latach 1973–1979 pełnił funkcję prowincjała jezuitów w Argentynie, co przypadło na trudny okres dyktatury wojskowej. Jego postawa wobec reżimu budziła kontrowersje – choć krytykował przemoc, unikał otwartej konfrontacji, koncentrując się na duchowym wsparciu prześladowanych.

Po zakończeniu kadencji prowincjała Bergoglio poświęcił się pracy akademickiej. W Colegio del Salvador w Buenos Aires wykładał literaturę i psychologię, a w Colegio Máximo San José prowadził wykłady z teologii. Jego intelektualne zainteresowania obejmowały nie tylko filozofię scholastyczną, ale także współczesną myśl europejską, w tym prace Hansa Ursa von Balthasara czy Gastona Fessarda.

W latach 80. spędził kilka miesięcy na studiach w Niemczech, gdzie pogłębiał znajomość teologii pastoralnej. Do Argentyny wrócił z przekonaniem, że Kościół musi wyjść poza mury instytucji i towarzyszyć ludziom w ich codziennych zmaganiach.

W 1992 roku Jan Paweł II mianował Bergoglia biskupem pomocniczym Buenos Aires. Sześć lat później objął stanowisko arcybiskupa metropolity, stając się jednocześnie prymasem Argentyny. Jego posługa wyróżniała się prostotą – rezygnacja z pałacu arcybiskupiego na rzecz skromnego mieszkania, poruszanie się transportem publicznym oraz regularne wizyty w slumsach.

W 2001 roku otrzymał kapelusz kardynalski, co umocniło jego pozycję w Kościele globalnym. Jako członek Kongregacji ds. Kultu Bożego i Papieskiej Rady ds. Rodziny zabierał głos w sprawach liturgii oraz etyki społecznej. Mimo wysokiej pozycji, pozostał blisko zwykłych wiernych – organizował nocne schroniska dla bezdomnych, odwiedzał więźniów i mył stopy chorym na AIDS.

Bergoglio konsekwentnie krytykował neoliberalne reformy lat 90., które pogłębiły nierówności w Argentynie. W czasie kryzysu gospodarczego w 2001 roku publicznie potępił „kulturę odrzucenia” i wezwał do solidarności z ofiarami ubóstwa. Jego encykliki społeczne z czasów pontyfikatu mają korzenie w tych doświadczeniach.

Jednocześnie budował mosty między różnymi środowiskami – dialogował z politykami, intelektualistami i przedstawicielami innych wyznań. Jego otwartość na ekumenizm zaskarbiła mu sympatię nawet wśród niekatolików.

Gdy w 2005 roku zmarł Jan Paweł II, Bergoglio uważany był za jednego z głównych kandydatów do tiary. Ostatecznie wybrano Josepha Ratzingera, ale argentyński kardynał pozostał wpływową postacią w Kurii Rzymskiej. Jego reputacja jako mediatora i reformatora wzrosła, gdy w 2013 roku Benedykt XVI zrezygnował z urzędu.

W przededniu konklawe Bergoglio był postrzegany jako kandydat zdolny do przeprowadzenia głębokich reform. Jego pochodzenie z Globalnego Południa, doświadczenie w zarządzaniu kryzysowym i charyzmatyczne przywództwo przełamały wielowiekową tradycję europejskich papieży.

Zanim Bergoglio stał się Franciszkiem, przez ponad pięć dekad kształtował swoją tożsamość jako duszpasterz, intelektualista i rzecznik marginalizowanych. Jego biografia to opowieść o człowieku, który łączył kontemplację z działaniem, tradycję z innowacją, autorytet z pokorą. Te cechy, wypracowane w argentyńskiej rzeczywistości, stały się fundamentem rewolucyjnego pontyfikatu, który zmienił oblicze współczesnego Kościoła.