Historia konklawe i wyboru Franciszka w 2013 roku

Czas czytania: 4 min.

Wybór papieża Franciszka był historycznym wydarzeniem, które nastąpiło po równie historycznej decyzji jego poprzednika. Warto zaznaczyć, że konklawe odbyło się w 2013 roku, a nie w 2012, jak sugeruje pytanie.

Wszystko zaczęło się 11 lutego 2013 roku, kiedy papież Benedykt XVI ogłosił swoją rezygnację z urzędu, która miała wejść w życie 28 lutego 2013 roku o godzinie 20:00 czasu lokalnego. Była to pierwsza dobrowolna rezygnacja papieża od czasów Celestyna V w 1294 roku i pierwsza rezygnacja w ogóle od czasów Grzegorza XII w 1415 roku.

Ta bezprecedensowa decyzja dała kardynałom rzadką możliwość przygotowania się do konklawe, mając jeszcze żyjącego emerytowanego papieża. Zazwyczaj konklawe zwoływane jest po śmierci papieża, ale tym razem kardynałowie mieli prawie miesiąc na refleksję i nieformalne rozmowy przed rozpoczęciem formalnego procesu wyboru.

Zgodnie z dokumentem Jana Pawła II „Universi Dominici gregis” z 1996 roku, konklawe powinno rozpocząć się między 15 a 20 dniem po opróżnieniu Stolicy Apostolskiej. Jednak 25 lutego 2013 roku Benedykt XVI wydał dokument „Normas nonnullas”, który dał Kolegium Kardynałów większą swobodę w ustaleniu daty rozpoczęcia konklawe. Kardynałowie zdecydowali się rozpocząć konklawe 12 marca.

W tym czasie do Rzymu przybyło 115 kardynałów elektorów z całego świata (z 117 uprawnionych do głosowania). Dwóch kardynałów nie wzięło udziału – jeden z powodów zdrowotnych, drugi z powodu rezygnacji z diecezji. Wśród elektorów dominowali Europejczycy, których było 60, w tym 28 Włochów. Średni wiek kardynałów wynosił 77 lat.

Konklawe

Pierwszy dzień – 12 marca 2013

Konklawe oficjalnie rozpoczęło się wieczorem 12 marca, gdy kardynałowie weszli do Kaplicy Sykstyńskiej i złożyli przysięgę zachowania tajemnicy. Przewodniczył im kardynał Giovanni Battista Re, najstarszy rangą kardynał biskup uczestniczący w konklawe.

Tego wieczoru odbyło się pierwsze głosowanie, które nie przyniosło rozstrzygnięcia. Wyniki pierwszego głosowania pokazały jednak pewne tendencje:

• Kardynał Angelo Scola z Włoch otrzymał około 30 głosów

• Kardynał Jorge Mario Bergoglio z Argentyny otrzymał około 26 głosów

• Kardynał Marc Ouellet z Kanady otrzymał około 22 głosów

• Pozostali kandydaci, w tym kardynał Sean Patrick O’Malley i kardynał Odilo Scherer, otrzymali mniej głosów

Wynik ten był niespodzianką, ponieważ przed konklawe wielu obserwatorów i włoska prasa przewidywali, że Scola będzie prowadził z około 40 głosami. Jednocześnie silna pozycja Bergoglio zaskoczyła wielu kardynałów i obserwatorów.

Drugi dzień – 13 marca 2013

Rano 13 marca odbyły się dwa kolejne głosowania:

W drugim głosowaniu:

• Bergoglio zyskał przewagę, otrzymując około 45 głosów

• Scola spadł do około 38 głosów

• Ouellet utrzymał się z około 24 głosami

W trzecim głosowaniu tendencja się umocniła:

• Bergoglio zwiększył swoje poparcie do około 56 głosów

• Scola otrzymał około 41 głosów

• Ouellet spadł do około 15 głosów

Po przerwie obiadowej kardynałowie powrócili na popołudniową sesję. W czwartym głosowaniu Bergoglio był już bardzo blisko wymaganej większości dwóch trzecich głosów:

• Bergoglio otrzymał około 67 głosów

• Scola spadł do około 32 głosów

• Ouellet otrzymał tylko około 13 głosów

Wreszcie, w piątym głosowaniu, które odbyło się tuż przed godziną 19:00, kardynał Bergoglio przekroczył wymagany próg 77 głosów, otrzymując około 85 głosów. Według relacji kardynała Seána Brady’ego, podczas liczenia głosów, gdy liczba głosów na Bergoglio osiągnęła wymagane 77, w kaplicy wybuchły spontaniczne oklaski.

Wybór nowego papieża

Gdy zapytano kardynała Bergoglio, czy przyjmuje wybór, miał odpowiedzieć: „Chociaż jestem grzesznikiem, przyjmuję”. Wybrał imię Franciszek na cześć św. Franciszka z Asyżu, stając się pierwszym papieżem o tym imieniu w historii Kościoła.

O godzinie 19:06 czasu lokalnego (18:06 UTC) biały dym unoszący się z komina Kaplicy Sykstyńskiej i dźwięk dzwonów bazyliki św. Piotra ogłosiły światu, że nowy papież został wybrany. Kardynał protodiakon Jean-Louis Tauran pojawił się na centralnym balkonie bazyliki św. Piotra i ogłosił wybór nowego papieża oraz jego wybrane imię.

Kilka minut później papież Franciszek pojawił się na balkonie i poprosił ludzi o modlitwę za niego, zanim udzielił błogosławieństwa miastu i światu. Jego prosty styl i pokora były natychmiast widoczne.

Wybór kardynała Jorge Mario Bergoglio był historyczny z kilku powodów:

• Był pierwszym papieżem z Ameryki Łacińskiej

• Był pierwszym jezuitą wybranym na papieża

• Był pierwszym papieżem, który przyjął imię Franciszek

Jego wybór był również zaskoczeniem dla wielu obserwatorów, ponieważ przed konklawe Bergoglio nie był wymieniany wśród głównych faworytów. Jednak jego skromność, doświadczenie duszpasterskie i pochodzenie z „globalnego południa” przemówiły do kardynałów, którzy szukali papieża zdolnego do przeprowadzenia reform w Kościele.

Warto zauważyć, że wybór Bergoglio był również postrzegany jako odejście od tradycji wybierania papieży europejskich. Jednocześnie, jako potomek włoskich imigrantów w Argentynie, Bergoglio był postrzegany jako kandydat, który mógł połączyć różne światy i tradycje.

Papież Franciszek oficjalnie rozpoczął swój pontyfikat podczas mszy inauguracyjnej 19 marca 2013 roku, a 7 kwietnia został intronizowany jako biskup Rzymu.