Co się dzieje, gdy umiera papież? Procedura po śmierci Franciszka

Czas czytania: 3 min.

Śmierć papieża to moment przełomowy dla Kościoła katolickiego i całego świata. Zgon papieża Franciszka, który odszedł 21 kwietnia 2025 roku o godzinie 7:35 rano w Domu Świętej Marty w Watykanie, uruchomił wielowiekowy, ściśle określony ceremoniał i szereg formalnych procedur. Niektóre tradycje sięgają starożytnego Rzymu, jednak Franciszek zmienił część zasad.

Cały proces, krok po kroku.

Zgon papieża oficjalnie potwierdzają lekarze.
Następnie procedurę przejmuje kardynał kamerling, który jest tymczasowym zarządcą Watykanu w okresie sede vacante (wakatu na Stolicy Piotrowej).
Kamerling wypowiada trzykrotnie imię papieża i tradycyjnie delikatnie uderza w jego czoło srebrnym młoteczkiem, potwierdzając śmierć. Współcześnie możliwe jest zrezygnowanie z tej symboliki na rzecz zakrycia twarzy papieża kirem.
Sporządzany jest oficjalny akt zgonu w obecności mistrza ceremonii papieskich i kanclerza Kamery Apostolskiej.
Apartamenty papieskie zostają opieczętowane, co symbolizuje koniec pontyfikatu. Zarządzanie dobrami Watykanu przejmuje kamerling.

Informacja o śmierci papieża jest przekazywana Kolegium Kardynałów oraz całemu światu.
Symbolicznie niszczony jest Pierścień Rybaka, używany przez papieża do pieczętowania dokumentów – przecięcie go srebrnym młotkiem ma zapobiec fałszerstwom.
Ciało papieża ubierane jest w szaty liturgiczne. Dotychczas ciała papieży były wystawiane w Bazylice św. Piotra, jednak papież Franciszek zażyczył sobie, by jego ciało nie było wystawiane publicznie, lecz od razu umieszczone w trumnie.
Pogrzeb odbywa się zwykle między czwartym a szóstym dniem po śmierci. Decyzję o dokładnej dacie podejmuje Kolegium Kardynalskie.

Papież Franciszek jeszcze za życia określił, że jego pogrzeb ma być skromny, pozbawiony tradycyjnego przepychu. Nie życzył sobie balsamowania ani wielowarstwowych trumien – jego ciało zostanie złożone w prostym sarkofagu z cynku i drewna.
Jako pierwszy papież od stu lat zostanie pochowany poza Watykanem – w rzymskiej bazylice Santa Maria Maggiore, którą darzył szczególnym sentymentem.
Do trumny wkładane są monety wybite podczas pontyfikatu oraz specjalny dokument rogito, podsumowujący życie i dokonania papieża.
Uroczystościom pogrzebowym przewodniczy dziekan Kolegium Kardynałów. W Mszy św. pogrzebowej uczestniczą przywódcy państw, przedstawiciele innych wyznań i tysiące wiernych z całego świata.

Po pogrzebie rozpoczyna się dziewięciodniowy okres żałoby, zwany novemdiales. Codziennie odprawiane są msze żałobne za duszę zmarłego papieża.
W tym czasie Kościół katolicki trwa w modlitwie i wspomnieniach po zmarłym Ojcu Świętym.

Od chwili śmierci papieża Kościół wchodzi w okres sede vacante – pustego tronu. Władza administracyjna przechodzi w ręce kamerlinga, lecz jego kompetencje są ograniczone do spraw bieżących. Kuria Rzymska traci swoją władzę, a decyzje są zawieszane.
Kolegium Kardynałów przygotowuje się do wyboru nowego papieża. Konklawe może rozpocząć się nie wcześniej niż 15 i nie później niż 20 dni po śmierci papieża.
W konklawe biorą udział kardynałowie-elektorzy poniżej 80. roku życia. Głosowania trwają do momentu, gdy jeden z kandydatów uzyska dwie trzecie głosów.
Po wyborze nowego papieża z komina Kaplicy Sykstyńskiej unosi się biały dym, a z balkonu Bazyliki św. Piotra ogłaszane jest „Habemus Papam”.