Skuter elektryczny do codziennych dojazdów powinien mieć zasięg mniej więcej dwa razy większy niż dzienna trasa tam i z powrotem. Przy 15 km w jedną stronę oznacza to około 60 km na jednym ładowaniu. Taki zapas pokrywa chłodne poranki, wiatr, pasażera i naturalny spadek pojemności baterii po kilku sezonach.
Ile kilometrów zasięgu potrzebuje skuter elektryczny na dojazdy?
Bezpieczny zasięg to dzienny dystans pomnożony przez dwa, bo liczba z katalogu powstaje w warunkach łagodniejszych niż zimowy dojazd do pracy. Orientacyjnie wygląda to tak:
- do 10 km w jedną stronę: zasięg 40-50 km wystarcza z zapasem,
- 10-20 km w jedną stronę: celuj w 60-80 km,
- 20-30 km w jedną stronę: celuj w 100-120 km,
- 30-40 km w jedną stronę: 120-160 km,
- ponad 40 km w jedną stronę: 160-200 km albo drugi pakiet.
Tabela parametrów nie pokaże, jak skuter zachowuje się pod obciążeniem. Część rzeczy sprawdzi krótka jazda próbna w jednym z ponad 140 salonów iamelectric, w których można obejrzeć i przetestować skutery elektryczne: ruszanie spod świateł, podjazd i pozycję za kierownicą. Zasięg na własnej trasie i tak trzeba potem policzyć z energii baterii.
Liczy się też miejsce do ładowania. Gniazdko w pracy zmienia rachunek: wtedy wystarcza zasięg na jeden kurs plus rezerwa, a nie na cały dzień. Kto na co dzień ładuje baterię do około 80% i nie schodzi niżej niż do 20%, korzysta z mniej więcej 60% katalogowego zasięgu. To kolejny powód do zapasu.
Co zabiera kilometry z deklarowanego zasięgu?
Najwięcej zasięgu odbiera zimno, prędkość, masa i wzniesienia, a na codziennej trasie te czynniki zwykle działają jednocześnie.
Ogniwa litowo-jonowe w chłodzie mają wyższą rezystancję wewnętrzną i oddają mniej energii. Według Battery University typowa bateria, która w 27°C daje pełną pojemność, przy -18°C oddaje mniej więcej połowę, a dokładny spadek zależy od chemii ogniw. Ten spadek jest odwracalny: po ogrzaniu ogniwa odzyskują pojemność, ale zimowy zasięg trzeba liczyć osobno.
Prędkość działa mocniej, niż się wydaje. Opór powietrza rośnie z kwadratem prędkości, więc stała jazda 45 km/h zużywa wyraźnie więcej energii niż 30 km/h na tym samym odcinku. Częste ruszanie i gwałtowne przyspieszanie dokładają swoje.
Masa to kierowca, pasażer, kufer i zakupy. Każdy dodatkowy kilogram trzeba rozpędzić i wciągnąć pod górę, a trasa z podjazdami zużywa więcej energii niż płaski odcinek tej samej długości. Do tego dochodzą opony: niedopompowana opona mocniej się odkształca, rosną opory toczenia i maleje zasięg.
Jak czytać parametry baterii przed zakupem?
Najwięcej o zasięgu mówi energia baterii w watogodzinach, którą łatwo policzyć samodzielnie: napięcie razy pojemność w amperogodzinach. Akumulator 60 V i 30 Ah to 1800 Wh. Przy zużyciu rzędu 30 Wh na kilometr, czyli około 3 kWh na 100 km, daje to około 60 km jazdy.
Przy porównywaniu, który skuter elektryczny wybrać, zestawiaj chemię ogniw (litowo-jonowe NMC, litowo-żelazowo-fosforanowe LiFePO4, żelowe kwasowo-ołowiowe), liczbę pakietów i to, czy lekki akumulator da się wyjąć z pojazdu i naładować w mieszkaniu. Ta ostatnia cecha rozwiązuje problem osób parkujących pod blokiem bez dostępu do gniazdka.
Chemia ma znaczenie także dla trwałości. Ogniwa LiFePO4 wytrzymują zwykle więcej cykli niż klasyczne litowo-jonowe, a akumulatory żelowe mają niską gęstość energii, więc przy tej samej liczbie kilometrów ważą więcej. Deklarowany zasięg bez podanej energii w Wh albo napięcia i pojemności w Ah trudno zweryfikować.
Zasięg 100 km czy 200 km – kiedy większa bateria ma sens?
Zasięg 100 km wystarcza większości osób dojeżdżających z przedmieść do miasta, a 200 km przydaje się tym, którzy pokonują ponad 40 km w jedną stronę albo ładują pojazd rzadziej niż co drugi dzień.
Większa bateria ma swoją drugą stronę. Waży więcej i dłużej się ładuje, bo czas ładowania to w przybliżeniu energia akumulatora podzielona przez moc ładowarki. Pakiet 3000 Wh przy ładowarce 600 W potrzebuje ponad pięciu godzin, a straty przy ładowaniu ten czas wydłużają.
Podobny kompromis między baterią a masą dotyczy lekkich motocykli elektrycznych. Homologowane wersje Surron można zarejestrować i jeździć nimi po drogach publicznych, a najmocniejsze modele przy spokojnej jeździe przejeżdżają ponad 100 km na jednym ładowaniu.
Jak utrzymać zasięg baterii przez kolejne sezony?
Bateria traci pojemność wolniej, gdy rzadko stoi naładowana do pełna i rzadko schodzi do zera. Według danych Battery University ogniwo litowo-jonowe rozładowywane za każdym razem do zera wytrzymuje około 300 cykli, zanim pojemność spadnie do 70%. Rozładowywane tylko o 40% pojemności, na przykład ze 100 do 60%, wytrzymuje około 1000 cykli.
Akumulatora litowo-jonowego nie ładuje się na mrozie. Pod 0°C na anodzie osadza się metaliczny lit, co trwale obniża pojemność i bezpieczeństwo ogniwa. Zimą wyjmowaną baterię lepiej wnieść do domu i podłączyć dopiero po ogrzaniu.
Na przerwę w jeździe zostaw baterię naładowaną mniej więcej w 40% w chłodnym miejscu. Po roku w 25°C ogniwo trzymane w takim stanie zachowuje około 96% pojemności, a trzymane w pełni naładowane około 80%. Najgorsze połączenie to pełne naładowanie i upał.
O co pytają przyszli właściciele skuterów?
Czy zasięg skutera elektrycznego maleje z wiekiem baterii?
Tak. Każdy cykl ładowania odrobinę zmniejsza pojemność ogniw, więc po kilku sezonach ten sam skuter przejedzie mniej kilometrów. Dlatego zapas zasięgu przy zakupie jest ważniejszy niż maksymalna liczba z katalogu.
Czy skuterem elektrycznym da się jeździć zimą?
Da się, bo ogniwa litowo-jonowe pracują przy rozładowaniu nawet w -20°C. Zasięg będzie jednak wyraźnie krótszy, a baterię trzeba ładować dopiero w temperaturze powyżej zera.
Jak długo ładuje się bateria skutera?
Kilka godzin, w zależności od pojemności i mocy ładowarki. Akumulator 1800 Wh przy ładowarce 400 W potrzebuje około pięciu godzin, licząc z niewielkimi stratami.
Artykuł zewnętrzny
Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis